"دکتر مهرداد منصوری"

در رادیوگرافی بالا مفصل ران راست بیمار مبتلا به کوکسا وارا است

زاویه بین گردن و تنه استخوان ران در نوزادان حدود 160 درجه است ولی با بالا رفتن سن بچه این زاویه کم شده بطوریکه در یک فرد بالغ به حدود 140 درجه میرسد. کوکسا وارا Coxa vara نوعی تغییر شکل یا دفرمیتی Deformity در مفصل ران است. در این تغییر شکل زاویه بین گردن و تنه استخوان ران به کمتر از 135-120 درجه میرسد.

کوکسا وارا میتواند بطور مادرزادی وجود داشته باشد و یا بصورت اکتسابی ایجاد شود. کوکساوارای مادرزادی که از نوع اکتسابی آن شایعتر است در زمان تولد وجود دارد ولی علائم خود را معمولا در زمان بچگی نشان میدهد.

علل اکتسابی کوکسا وارا عبارتند از : راشیتیسم، دیسپلازی فیبرو، آسیب به صفحه رشد بالای استخوان ران، بیماری پرتس، عفونت بالای استخوان ران، استئوژنز ایمپرفکتا

کوکسا وارای مادرزادی یک ناهنجاری نادر بوده و شیوع آن حدود یک در 20 هزار است. بیماری در یک سوم موارد دو طرفه است. این بیماری در بعضی موارد ممکن است از والد به فرزند منتقل شود. فرضیات متعددی برای توضح مکانیسم ایجاد آن مطرح شده است ولی پذیرفته ترین آنها ذکر میکند که به علت ضعیف شدن قسمتی از گردن استخوان ران نیروهای وارده به استخوان موجب ایجاد شکستگی های مکرر در آن میشود که گرچه خودبخود جوش میخورند ولی بار هر بار شکسته شدن و جوش خوردن شکل استخوان تغییر میکند.

علائم کوکسا وارا

علائم بیماری معمولا بعد از اینکه بچه شروع به راه رفتن میکند تا حدود شش سالگی خود را نشان میدهد. بچه میلنگد و این لنگش بتدریج بدتر میشود ولی لنگش معمولا بدون درد است. طول اندام مربوطه حدود 1.5 تا 4 سانتیمتر کوتاه تر میشود. تست ترندلنبرگ در این بچه ها مثبت است و در نوع دو طرفه بچه مانند اردک راه میرود که به آن Waddling gait میگویند. برجستگی تروکانتر بزرک در لگن این بچه ها برجسته تر از معمول است و توانایی ابداکشن یا دور کردن ران در این بچه ها کمتر میشود. در این بیماران معمولا محدودیت در چرخش داخلی مفصل ران هم وجود دارد.

 عمل جراحی کوکسا وارا با استفاده از استئوتومی بالای ران و تغییر زاویه گردن استخوان ران

درمان کوکسا وارا

در مواقعی که علائم بیماری ظاهر شده باشد و کاهش زاویه بین گردن و تنه استخوان ران زیاد باشد درمان بصورت انجام عمل جراحی است. در این جراحی تنه استخوان ران در قسمت های بالایی ( زیر تروکانترها) شکسته شده و در وضعیتی که زاویه بین گردن و تنه اصلاح شود به توسط پیچ و پلاک فیکس و بیحرکت میشود.